* Данный текст распознан в автоматическом режиме, поэтому может содержать ошибки
КЁЛЬРЕИТЕР цветков и частичного понимания взаимной приспособленности цветков и насекомых (роль последних, как опылителей, была описана до К.Млллером), исследование нек тара к а к основного средства привлечения насекомых, получения гибридов путем искусственного опыления двух различных видов ( К . в России удалось впервые в 1760 получить гибрид между двумя видами табака—Nicotiana paniculata и N. rustica)\ К. провел массовые опыты по получению гибридов в родах Verbascum Dianthus Mirabilis Digitaas Melandryum и д р . ; К. первый точно установил возможность скрещивания разновидностей растений в пределах одного и того же вида и плодо витость полученных т. обр. гибридов; ему же принадлежит первая классификация гибридов. К. у к а з а л на большую и пер спективную роль гибридов в сельском х-ве. К. предложил классификацию явлений опыления (опыление без посторонней по м о щ и ^ помощью насекомых и ветра и т . д . ) . К. заметил на ряде растений (Epilobium Polemonium Malvaceae) явление дихога мии, но, к а к отметил И. М. Поляков, «не сумел оценить значение этого явления». Кроме того, К. явился пионером изучения явлений раздражимости и органов чувств у растений (раздражимость тычинок бар бариса). По обычаю X V I I I в . большинство работ К- опубликовано в трудах Р А Н на латинском языке. Именем К. назван род растений Koelreu teria (сем. Sapindaceae). Классические работы К. были собраны и переизданы на русском языке в сборнике «Учение о поле и гибридизации растений» [М.—Л., 1940, 245 с т р . ] . t t t t 1 1 Список бот. работ 1. Dissertatio inauguralis medicae de insectis coleopteris пес поп deplantis quibusdam rarioribus (cum icone). Tübingen, 1755. 2. Предложение о разводе в России шел ковичных дерев, а особливо о вырощении оных из семян их, Ежемесячн. соч. к пользе и увеселению служащие, июль 1757, с т р . 54—65. 3. Vorläufige Nachricht von einigen das Geschlecht der Pflanzen betreffenden Ver suchen und Beobachtungen. Leipzig, 1761. 4. Fortsetzung der vorläufigen Nach richt von einigen das Geschlecht der Pflan zen betreffenden Versuchen und Beobachtun gen. Leipzig, 1763. 5. Zweite Forsetzung der vorläufigen Nachricht von einigen das Geschlecht der Pflanzen betreffenden Versuchen und Beo bachtungen. Leipzig, 1764. 6. Dritte Forsetzung der vorläufigen Nachricht von einigen das Geschlecht der Pflanzen betreffenden Versuchen und Beo bachtungen. Leipzig, 1766 [Vorläufige Nachricht (1761), вместе с тремя продол жениями (1763, 1764 и 1766) были затем переизданы одной книгой, под названием: «D. Joseph Gottlieb Kölreuter's vorläufige Nachricht von einigen das Geschlecht der Pflanzen betreffenden Versuchen und Beo bachtungen, nebst Forsetzung 1, 2 und 3(1761—1766)». Leipzig, 1893, в серии «Ostwald's Klassiker der exakten Wissenschaf ten» № 41]. 7. Descriptio Fuci foliacei, frondibus fructificantibus papillatus. Novi comment. Acad. scient. Petropol., X I , Physica, 1767,. pp. 424—428, tab. X I I I , Summarium pp. 37—40. 8. Уведомление о разведении нового табаку с красными цветами и описание оного. Т р . Вольн.-эконом, о-ва, ч. X X , 1772, с т р . 1—23, 2 табл. рис. 9. Historie der Versuche, welche von dem Jahr 1691 an bis auf das Jahr 1752 über das Geschlecht der Pflanzen angeschtellt worden sind, nebst einer historisch-physicalischen Erörterung, dass Rudolf Jacob Camerer der erste gewesen, der diese für die physicalische und oeconomische Wissen schaften so wichtige Wahrheit durch einige in dieser Absicht angestellte Versuche erwiesen. Hist, et comment. Acad. Theodoro-Palatinae, I I I , Physlcum, 1775, SS. 21—40. 10. Historisch-physicalische Beschrei bung der wahren männlichen Zeugungsteile und der eigentlichen Befruchtungsart bei der Schwalbenwurz und den damit verwand ten Pflanzengeschlechtern. Hist, et comment. Acad. Theodoro-Palatinae, I I I , Physicum,. 1775, SS. 41—56. 11. Lychni—Cucubalus: novum plantae hybridae genus. Novi comment. Acad. scient. Petropol., X X , Physica, 1776, pp. 431—448, tab. I X , Summarium pp. 56—58. 12. Das entdeckte Geheimnis der Kryptogamie, Carlsruhe, 1777. 13. Digitales hybridae. Acta Acad. scient. PetropoL pro anno 1777, p. I , Phy sica, 1778, pp. 215—233, tab. I V . Extxait— «Des mulets dans Ie regne vegetal»—ibid. Hist, de TAcad., pp. 86—87. 14. Lobeliae hybridae. Acta Acad. scient. pro anno 1777, p. I I , Physica, 1780, pp. 185—192, tab. I V . Lycia hybrida. Acta Acad. scient. Petropol. pro anno 1778,. 1780, p. I , Physica, pp. 219—224, tab. V I . 15. Digitales aliae hybridae. Acta Acad. scient. Petropol. pro anno 1778,. I I , Physica, 1781, pp. 261—274, tab. l y 16. Verbasca nova hybridae. Acta Acad. scient. Petropol. pro anno 1781, p. I , Phy sica, 1784, pp. 249—270. 17. Daturae novae hybridae. Acta Acad. scient. Petropol. pro anno 1781, p. Il . Physica, 1785, pp. 303—313. 18. Malvacei ordinis plantae novae hybridae. Acta Acad, scient. Petropol. pro anno 1782, p. I I , Physica, 1786, pp. 251— 288. t — 142 —