* Данный текст распознан в автоматическом режиме, поэтому может содержать ошибки

ДИЭЛЕКТРИЧЕСКИЕ МАТЕРИАЛЫ 97 ніх атамаў; перасоўванне атамаў праз між ву зел лі; абмен мес ца мі атамаў і вакансій; адначасовая міг ра цыя нека лькіх ата маў па замк нёным кон ту ры, пры чым адзін атам становіцца на месца дру гога (кальцавы механізм). Д. на лежыць істотная роля ў паўзу часці, ат рыманні пакрыццяў, спяканні, хімікатэрмічнай ап рацоў цы парашковых матэрыя лаў. ДЫФУЗІЯ ПА МЕЖАХ ЗЕР­ НЯЎ – дыфузія, якая працякае ў рамках межаў зерняў. У су вязі са скажонасцю крышталічнай рашоткі на межах зерняў і змяншэннем у выніку гэтага значэння энергіі актывацыі, ка эфіцыент дыфузіі пры гэтым працэсе, як правіла, значна вышэйшы, чым у аб’ёме зерня, і ад розніваецца на парадкі. ДЫЭЛЕКТРЫЧНЫЯ МАТЭ­ РЫЯЛЫ (ЭЛЕКТРАІЗАЛЯЦЫЙ­ НЫЯ МАТЭРЫ Я­ Ы, ДЫЭЛЕК­ Л ТРЫКІ) – матэры я лы з высокім (больш за 108 Ом∙м) удзельным электрычным супраціўленнем. Іх падзяляюць на газападобныя і цвёрдыя. Да цвёрдых на лежаць п’еза элект рычныя матэры я лы, радыётэхнічная кера міка, сегнета элект рычныя матэры я лы, слюды і матэры я лы на іх аснове, элек т рэ ты, элек т ратэхнічнае шкло. У якасці высокатэмпературных Д. м. выкарыстоўваюцца ды яксід гафнію, ніт рыд алюмінію, ніт рыд бору, ніт рыд крэмнію, соседних атомов; перемещение атомов через междоузлия; обмен местами атомов и вакансий; одновременная миграция нескольких атомов по замкнутому контуру, причем один атом становится на место другого (кольцевой механизм). Д. принадлежит существенная роль в ползучести, получении покрытий, спекании, химико-термической обработке порошковых материалов. ДИФФУЗИЯ ПО ГРАНИЦАМ ЗЕРЕН – диффузия, протекающая в пределах границ зерен. В связи с искаженностью кристаллической решетки на границах зерен и уменьшением вследствие этого значения энергии активации, коэффициент диффузии при этом процессе, как пра вило, значительно выше, чем в объе ме зерна, и отличается на порядки. ДИЭЛЕКТРИЧЕСКИЕ МАТЕРИАЛЫ (ЭЛЕКТРОИЗОЛЯЦИОННЫЕ МАТЕРИАЛЫ, ДИЭЛЕКТРИКИ) – материалы с высоким (более 108 Ом∙м) удельным электрическим сопротивлением. Их подразделяют на газообразные и твердые. К твердым относятся пьезоэлектрические материалы, радиотехническая керамика, сегне-тоэлектрические материалы, слюды и материалы на их основе, электреты, электротехническое стекло. В качестве высокотемпературных Д. м. используются диоксид гафния, нитрид алюминия, нитрид бора, нитрид